SiP önermesini tersine döndürürsek (obversion) SoP’ olur. Döndürürsek (conversion) PiS olur. Döndürüp tersine döndürürsek PoS’ olur. Tersine döndürüp döndüremeyiz ya da tersine döndürüp, döndürüp, tersine döndüremeyiz.
SiP önermesini tersine döndürürsek (obversion) SoP’ olur. Çünkü tersine döndürmede niteliği değiştirip yüklemi değilliyoruz.
SiP önermesini döndürürsek (conversion) PiS olur. Çünkü SiP tikel olumlu. Tikel olumlu ve tümel olumsuz önermelerde döndürme işlemi özne ve yüklemin yer değiştirilmesiyle gerçekleştirilir.
SiP önermesini döndürüp tersine döndürürsek neden PoS’ olur? Döndürmek (conversion) için özne ve yüklemi yer değiştirelim: PiS. Tersine döndürmek için niteliği değiştirip yüklemi değilleyelim: PoS’. Örneğin, “Bazı insanlar gözlüklüdür.” ise “Bazı gözlüklüler insandır.” ise “Bazı gözlüklüler insan olmayan değildir.”
SiP önermesini tersine döndürebiliriz (obversion) ama sonra döndüremeyiz (conversion). SiP önermesini tersine döndürürsek tikel olumsuz olur ve O döndürülmez. SiP: “Bazı insanlar gözlüklüdür.” Tersine döndürülmüş hâli (SoP’): “Bazı insanlar gözlüklü olmayan değildir.” Bu önermeye conversion işlemi yapılamaz ama zorlayalım: “Bazı gözlüklü olmayanlar insan değildir.” İşte, bal gibi bir mantık hatası.
SiP önermesini tersine döndürüp, döndürüp, tersine döndüremeyiz. Neden? Mesela, SiP önermesi “Bazı insanlar yazardır.” olsun. Tersine döndürelim: “Bazı insanlar yazar olmayan değildir.” Şimdi, bu noktadan sonra döndürme yapamayız çünkü elimizde bir O var ve O için conversion işlemi ihlale neden olur. Gene de zorlayalım ve bilinçli bir şekilde mantık hatası yapalım: “Bazı yazar olmayanlar insan değildir.” Mantık hatası yaptığımız hâlde devam edelim ve elde ettiğimiz P’oS önermesini tersine döndürmeye çalışalım: “Bazı yazar olmayanlar insan olmayandır.” Unutmayın, P’oS tersine döndürülebilir. Buradaki problem ikinci işlemde. Yani SiP’i tersine döndürdükten sonra döndüremeyiz.
